„Wiejska zagroda chlebem pachnąca, igłą malowana” - prace dyplomowe

„Wiejska zagroda chlebem pachnąca, igłą malowana” to wydarzenie, które przygotowały słuchaczki II roku zawodu Animator kultury regionalnej. Dziś spotkalibyśmy się z Państwem w Zagrodzie Etnograficznej w Rogach, gdzie poznalibyście urodę ludowego haftu, smak proziaków oraz zachwycilibyście się dziedzictwem kulturowym tej miejscowości. Prace dyplomowe realizowane w ramach tego wydarzenia to: „Haft w kulturze ludowej” autorstwa Grażyny Boczar-Wolańskiej, „Chleb w tradycji polskiej” autorstwa Małgorzaty Siudak, „Stowarzyszenie Miłośników Wsi Rogi i jego działalność dla ochrony dziedzictwa” autorstwa Janiny Gołąbek.

                                                                    Zapraszamy.

Tematem mojej pracy dyplomowej jest „Haft w kulturze ludowej”. Podjęłam realizację tego zagadnienia, ponieważ już od najmłodszych lat interesowałam się  rękodziełem,  robótkami ręcznymi na drutach, haftowaniem, szydełkowaniem, później szyciem na maszynie. Własnoręcznie wykonane wyroby, mimo swej prostoty, miały dla mnie szczególną wartość. Samodzielne tworzenie  kształtowało moje poczucie piękna i dążenie do precyzji wykonania. Adekwatnym było hasło „potrzeba matką wynalazków.”

Haft jako sztuka rękodzielnicza ma swoją bogatą historię i sięga starożytności. W polskiej kulturze ludowej pojawiła się  już XVII- XVIII wieku, zwłaszcza w odświętnej odzieży zamożnych chłopów. Tradycyjnie haftem ozdabiano koszule, sukmany, spodnie, gorsety damskie i spódnice. Zakładano je do kościoła i na uroczystości rodzinne. Strój podkreślał status osoby i  różnił się w poszczególnych regionach Polski. Istotą haftu ludowego było przekazywanie  techniki i ściegów, z pokolenia na pokolenie. Motywy zdobnicze ze  ściegów okrętkowych, stębenkowych, łańcuszkowych czy krzyżykowych opierały się na symbolice zaczerpniętej z natury. Matki uczyły swoje córki wykonywania ozdobnych szyć i haftów. W kolorystyce wyszyć polskich dominowały barwy naturalnych surowców: biel, szarość, beż płótna i nici konopnych czy lnianych oraz brąz, czerń, szarość wełny owczej oraz czerwień nici. Umiejętność haftowania, ponadczasowe bogactwo zdobień  i wartość haftu w strojach ludowych  stanowi  niematerialne dziedzictwo narodowe. Moją pracą dyplomową, chcę dołączyć do grona osób, dla których zachowanie wiedzy o  rękodziele i umiejętności  haftu jest ważne i przybliżyć innym osobom fascynujący świat haftu i  zarazem mojej pasji.

W pracy teoretycznej przedstawię historyczne tło rozwoju haftu na świecie, Europie oraz w kulturze ludowej Polski wraz z ilustracją  ściegów i techniki haftowania. Warsztaty haftu miały być praktycznym  przewodnikiem posługiwania się igłą i nitką oraz przekazaniem swoich umiejętności. Uczestnicy mogli zapoznać  się z tamborkiem, krosienkiem do haftu, wykorzystaniem kanwy i  różnych rodzajów igieł, w zależności od materiału  i techniki haftu. 

Celem mojej pracy jest ukazać, jak igłą i nitką możemy wyczarować i wykreować własny, niepowtarzalny klimat w urządzanym wnętrzu i stylu odzieży  a pielęgnując swoją pasję, mieć odskocznię od zabieganego życia. Idea popularyzacji rękodzieła, w mojej pracy, jest zgodna z obecnym trendem powrotu do życia w symbiozie z naturą, która dała nam nieograniczone zasoby i możliwości własnej kreatywności. Ten rodzaj aktywności rozwija sprawność manualną, kształtuje i wzbogaca wyobraźnię, jest terapią na stres, jest tanim lekiem na choroby cywilizacyjne. Powrót do korzeni może być próbą odkrywania własnych, twórczych wartości Sensem mądrości ludowej jest sięganie do własnej wyobraźni i koncepcji twórczej.

                                                            Grażyna Boczar-Wolańska

 

Tematem mojej pracy jest „Chleb w tradycji polskiej” Wybrałam ten temat ponieważ od dziecka związana jestem z życiem na wsi.  Szacunku dla chleba,  do ziarna i ziemi uczyli mnie moi dziadkowie.  Widziałam ich ciężką pracę i widziałam w jakim trudzie starają się by w domu na stole zawsze był chleb.  Sama doświadczyłam tej pracy,  już jako dziecko.  Jeśli ktoś doświadczył przygotowania ziarna na siew,  żniw,  zbierania kłosów z pola,  młócenia i wreszcie wyjazdu do młyna,  by z mąki upiec w domowym piecu chleb,  bułki,  rogaliki,  proziaki ten szacunek do chleba będzie miał zawsze.   W mojej pracy omówię historię chleba w polskiej tradycji. Znajdzie się tu także miejsce dla opowieści i legend z regionu.   Przeprowadzę też warsztaty pieczenia proziaków. Tego nauczyłam się od mojej kochanej babci Marysi.   Warsztaty przeprowadzę w Zagrodzie Etnograficznej w Rogach, ponieważ jest tam piec do pieczenia chleba i cudna atmosfera jaką pamiętam z dzieciństwa.   Podzielę się także moimi przepisami  z uczestnikami warsztatów. Przy realizacji tej pracy towarzyszą mi słowa mojej babci: ,,Jeżeli szanujemy chleb – to go nigdy nie zabraknie”.

                                                            Małgorzata Siudak

 

Tematem mojej pracy dyplomowej realizowanej w Policealnym Studium Animatorów Kultury jest „Stowarzyszenie Miłośników Wsi Rogi i jego działalność dla ochrony dziedzictwa”. Zawsze fascynowało mnie życie wsi, jego całoroczny rytm pełen obrzędów, a także magiczna sfera pełna wierzeń i opowieści. Podczas praktycznej realizacji pracy dyplomowej zapraszam na wycieczkę - szlakiem materialnego i niematerialnego dziedzictwa wsi Rogi. Podczas spaceru pokażę walory historyczne, kulturowe i turystyczne mojej miejscowości. Jednym z punktów wycieczki będzie zwiedzanie Zagrody Etnograficznej w Rogach. Wielu mieszkańców miejscowości Rogi wykazało się dużą odpowiedzialnością w przekazywaniu wiedzy o wsi młodszym pokoleniom oraz w staraniach o zachowanie tożsamości. Jestem pewna, że taką właśnie wielką odpowiedzialnością kierowali się Ci wszyscy, którzy przekazali mi swoje opowieści. W czasie wycieczki podzielę się z Państwem tymi opowieściami i pokażę moją wieś w pełnej krasie. Zapraszam do indywidualnego zwiedzania zagrody i wycieczki po miejscowości.

                                                           Janina Gołąbek